Archiwum rozmów
Koordynacja świadczeń rodzinnych i świadczeń z tytułu bezrobocia
Eksperci: Michał Drozdowicz, Piotr Gołębiewski, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Wybierz interesujący Cię fragment rozmowy:
Świadczenia rodzinne a praca w innym państwie UE; zamieszkanie za granicą a prawo do polskiego „becikowego”; transfer zasiłku dla bezrobotnych do Polski a świadczenia rodzinne; wypłata zaległego child benefit po powrocie do Polski; urlop macierzyński w UK a świadczenia rodzinne po powrocie do Polski; brytyjskie świadczenie z tytułu niezdolności do pracy a świadczenia rodzinne po powrocie do Polski
Zasady transferu zagranicznych zasiłków dla bezrobotnych do Polski i z Polski do innych państw; zaliczanie okresów pracy za granicami do przyznania zasiłku dla bezrobotnych w Polsce
Powrót do Polski a zagraniczne świadczenia macierzyńskie; zagraniczne świadczenia macierzyńskie a rejestracja jako osoba bezrobotna w Polsce
Kasia: Chciałabym się upewnić jak będzie wyglądała sprawa świadczeń rodzinnych na dziecko po powrocie do kraju. Mąż pracuje w Irlandii i otrzymuje świadczenie rodzinne na dziecko wypłacane przez irlandzką instytucję. Po przyjeździe do Polski będzie ubiegał się o tzw. zagraniczny zasiłek dla bezrobotnych. Wyczytałam, że przysługuje mu świadczenie rodzinne na dziecko w tym czasie. W związku z tym mam pytanie : czy będzie musiał składać jeszcze jakieś dodatkowe dokumenty poza E 303 (jeżeli tak to jakie to są dokumenty i gdzie to załatwić), aby otrzymywać wraz z zagranicznym zasiłkiem dla bezrobotnych świadczenie rodzinne na dziecko z Irlandii?
Michał Drozdowicz: Tak długo jak Pani małżonek będzie otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych z Irlandii zachowuje on prawo do zasiłku rodzinnego.
Maniek: Mam pytanie które nurtuje pewnie wielu Polaków czekających w Irlandii na zasiłek „child benefit”. Czy po powrocie do Polski za okres w którym pracowałem legalnie zostanie mi wypłacony w/w zasiłek? Na przyznanie czekam 20 miesięcy.
Michał Drozdowicz: Zgodnie z prawem wspólnotowym świadczenie rodzinne przysługuje pracownikowi najemnemu i osobie prowadzącej działalność na własny rachunek. W związku z powyższym za okres pracy w Irlandii będzie należało się Panu świadczenie rodzinne. Jednak przed powrotem do Polski powinien Pan poinformować urząd Irlandzki o dacie wyjazdu i zakończenia zatrudnienia oraz o nowym adresie korespondencyjnym w Polsce. Prawo wspólnotowe nakazuje informować instytucje przyznające świadczenia o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.
Monika: Jestem zatrudniona w Wielkiej Brytanii 2 lata. Od 1 marca będę przebywała na urlopie macierzyńskim. Chce wyjechać do Polski żeby urodzić dziecko. Czy będąc w Polsce mogę się ubiegać o zasiłek rodzinny w Wielkiej Brytanii? Okres mojego urlopu to 39 tygodni.
Michał Drozdowicz: Tak długo jak będzie Pani przebywać na angielskim urlopie macierzyńskim podlega Pani ustawodawstwu angielskiemu niezależnie od miejsca zamieszkania a tym samym zachowuje Pani prawo do zasiłku rodzinnego z Anglii. Jednak przed wyjazdem powinna Pani poinformować instytucję brytyjską o planowanym wyjeździe.
Iza: Mój mąż pracuje w Irlandii, ja z dziećmi mieszkam w Polsce i nie pracuje. Czy mogę nadal pobierać zasiłki rodzinne w Polsce?
Michał Drozdowicz: Zgodnie z prawem wspólnotowym pierwszeństwo w wypłacie świadczeń i zasiłków rodzinnych, w przypadku zbiegu prawa do niech z dwóch państw, ma państwo, w którym wykonywana jest działalność zawodowa. W związku z powyższym jeżeli Pani mąż pracuje w Irlandii powinien on tam ubiegać się o świadczenia rodzinne. Dla celów przyznania świadczeń w Irlandii członkowie Pani rodziny (dzieci) będą traktowane tak jakby zamieszkiwały w Irlandii. Zgodnie z ustawodawstwem polskim osoba uprawniona jest zobowiązana do poinformowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Zatem wyjazd Pani męża za granicę będzie miał wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych w Polsce i powinna Pani o tym poinformować urząd, który wypłaca świadczenia.
Staszek: Pracowałem w Irlandii i w maju miałem wypadek w pracy, pobierałem świadczenia z tego tytułu, obecnie pobieram świadczenia z tytułu niezdolności do pracy tak zwane illness benefit, lekarz stwierdził że nie będę zdolny ponad 24 miesiące do pracy, pobieram z Irlandii zasiłek rodzinny, pytanie brzmi czy przy powrocie do kraju mogę nadal otrzymywać te świadczenia czy stracę zasiłek rodzinny?
Michał Drozdowicz: Tak długo jak będzie Pan pozostawał na zasiłku z tytułu niezdolności do pracy będzie Panu przysługiwał zasiłek rodzinny z Irlandii. Okres czasowego zawieszenia działalności zawodowej m.in. z tytułu choroby, macierzyństwa lub bezrobocia i przyznaniem z tego tytułu odpowiednich świadczeń, jest traktowany jako okres wykonywania tej działalności. Osoba wykonująca działalność zawodową jest uprawniona do zasiłków rodzinnych z Państwa, w którym wykonuje działalność zawodową (lub czasowo zawiesza np. z tytułu choroby).
Majka: Witam. Moje pytanie dotyczy dziecka. Mianowicie nie kwalifikuję się do otrzymania „becikowego” angielskiego więc (tak słyszałam) mogę otrzymać je w Polsce. Czy muszę mieć ze sobą jakieś specjalne dokumenty? np. pisemną informację że nie otrzymałam świadczenia w Wielkiej Brytanii?
Michał Drozdowicz: Zgodnie z ustawodawstwem polskim jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka tzw. becikowe należy się osobom, które zamieszkują na terytorium Polski i nie miały przyznanego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka za granicą. Jeżeli nie otrzymała Pani świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka w Polsce i mieszka Pani w Polsce, może Pani ubiegać się o tzw. becikowe w Polsce. Jednocześnie wskazane jest by z Urzędu brytyjskiego posiadała Pani zaświadczenie lub decyzję, że nie przysługuje Pani takie świadczenie w Anglii. Świadczenia z tytułu urodzenia wyłączone są z zakresu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i należne są wyłącznie w oparciu o krajowe ustawodawstwo.
mieczyslaw: Prawda to, że w urzędach pracy robicie szkolenia jak po powrocie do Polski nadal pobierać zasiłek (job seeker allowance) w Wielkiej Brytanii, aby odciążyć polski budżet? :)
Piotr Gołębiewski: Nie prowadzi się takich szkoleń. Natomiast pracownik, który ma przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych w innym państwie może pobierać ten zasiłek w Polsce przez okres maksymalnie trzech miesięcy (tzw. transfer zasiłku). Aby otrzymać prawo do transferu należy być bezrobotnym w Anglii i pobierać tam zasiłek przez co najmniej cztery tygodnie oraz uzyskać z angielskiego urzędu pracy formularz E303. Po otrzymaniu tego formularza należy przyjechać do Polski i jak najszybciej zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy. Następnie należy udać się do wojewódzkiego urzędu pracy wraz z formularzem E303. Wojewódzki urząd pracy wyda decyzje odnośnie transferu zasiłku.
master cook: Przez okres trzech lat pracowałem w Wielkiej Brytanii jako samo zatrudniony tzw. działalność gospodarcza jednoosobowa w formie karty CIS. Na dzień dzisiejszy w Wielkiej Brytanii należy mi się zasiłek dla bezrobotnych po upływie sześciu miesięcy od daty utraty pracy czy braku zleceń na pracę. Czy te same prawa obowiązują w Polsce, czy mogę się ubiegać w Polsce o zasiłek dla bezrobotnych po udokumentowaniu okresu aktywności, okresu pracy?
Piotr Gołębiewski: Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 1408/71, który stanowi, że: Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie (...) prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, uwzględnia, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia spełnione jako pracownik najemny (...), okres prowadzenia działalności na własny rachunek przebyty w innym państwie członkowskim nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Piotr: Formularz E104, E301 wysyłam korespondencyjnie do odpowiedniego urzędu angielskiego. Pytanie: czy muszę czekać w Anglii na otrzymanie tych dokumentów, czy jest możliwe dostarczenie pocztą na adres polski?
Piotr Gołębiewski: To czy może Pan otrzymać brytyjskie formularze E104 i E301 na adres polski zależy od brytyjskiego prawa postępowania administracyjnego. Taką informację może Pan otrzymać we właściwym urzędzie angielskim.
slimak: Witam. Pracowałem przez kilka lat w Wielkiej Brytanii. Mogę udokumentować ponad rok zatrudnienia więc przysługują mi tamtejsze prawa socjalne itd. Mam jednak pytanie: po odejściu z pracy w Londynie, przez kilka miesięcy pracowałem w Polsce. Czy mam prawo pojechać i zarejestrować się w Londynie i transferować przez te kilka miesięcy zasiłek? Czy te kilka miesięcy w Polsce daje mi prawo tylko do zasiłku w Polsce?
Piotr Gołębiewski: Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 3 rozporządzenia 1408/71 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia w koniecznym zakresie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii) pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium kraju, w którym bezrobotny ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. Co za tym idzie, co do zasady należy ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w państwie ostatniego zatrudnienia. Jak już pisaliśmy wcześniej jeśli otrzyma Pan prawo do zasiłku w Polsce będzie mógł Pan go transferować do Anglii na okres maksymalnie trzech miesięcy.
slimak: Jeżeli minimalny okres zatrudnienia potrzebny do zasiłku w Wielkiej Brytanii wynosi rok, a ja ten rok przepracowałem – to jak długi okres zatrudnienia w Wielkiej Brytanii ponownie – po powrocie z Polski muszę „odpracować” by uzyskać ponownie prawo do zasiłku w Wielkiej Brytanii?
Piotr Gołębiewski: Musi Pan podjąć ponownie zatrudnienie w Wielkiej Brytanii aby okres przepracowany w Polsce mógł zostać doliczony do okresu zatrudnienia w Anglii wymaganego do nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jeżeli chce Pan aby brytyjskie służby zatrudnienia zaliczyły okres pracy w Polsce powinien Pan przedstawić im formularz E301 wystawiony przez właściwy terytorialnie wojewódzki urząd pracy.
slimak: Czyli mam rozumieć, że wystarczy ponowne podjęcie zatrudnienia w Wielkiej Brytanii na dowolny okres by ten brytyjski zasiłek znów mi przysługiwał (skoro już tam wcześniej pracowałem)?
Piotr Gołębiewski: Niezależnie od tego czy Pan pracował tam wcześniej czy nie, łączny okres pracy w Polsce i w Wielkiej Brytanii musi być wystarczający aby mógł Pan otrzymać prawo do zasiłku dla bezrobotnych według prawa brytyjskiego z zastrzeżeniem, że ostatni okres pracy musi być w Wielkiej Brytanii.
Rena: Witam! Za 2 tygodnie wracam do Polski, jestem w 5 miesiącu ciąży. Rozwiązuję umowę o pracę na własną prośbę. Chciałabym się dowiedzieć czy po powrocie dostanę zasiłek dla bezrobotnych i zasiłek macierzyński oraz jak wysoki? Proszę też o informację jakie dokumenty potrzebuje.
Michał Drozdowicz: Jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego jest zasada, że pracownika najemny podlega ustawodawstwu państwa zatrudnienia (ostatniego zatrudnienia). W związku z powyższym po zakończeniu zatrudnienia powinna Pani, co do zasady, ubiegać się o świadczenia, w tym o zasiłek dla bezrobotnych, w Państwie ostatniego zatrudnienia.
Piotr Gołębiewski: W przypadku powrotu do Polski istnieje możliwość ubiegania się przez Panią o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. W myśl art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Warunkiem uzyskania zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, jeżeli Polska nie była krajem Pani ostatniego zatrudnienia, jest wykazanie że podczas pracy za granicą ciągle zamieszkiwała Pani w Polsce. ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) ww. rozporządzenia uznając za takie długość oraz ciągłość okresu pobytu przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie należy zauważyć, że miejsce zamieszkania nie jest równoznaczne z miejscem stałego zameldowania.
Jeżeli rozwiązała Pani stosunek pracy na własną prośbę zasiłek dla bezrobotnych otrzyma Pani po upływie 90 dni od rejestracji w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
Bartek: Po jakim kursie zostanie przeliczony transferowany do Polski zasiłek z Wielkiej Brytanii? Czy mogę go otrzymywać np. w funtach??
Piotr Gołębiewski: Transferowany zasiłek dla bezrobotnych może być wypłacany jedynie w walucie państwa, do którego jest transferowany - w tym przypadku w PLN. Kurs po jakim zostanie przeliczony zasiłek jest ustalany co kwartał przez Komisję Europejską w formie decyzji. Decyzje Komisji można znaleźć na stronie http://eur-lex.europa.eu/pl/index.htm
Anita: Planuje powrót do Polski w przyszłym roku w lipcu. Jestem w ciąży i mam termin porodu na wrzesień 2009. W Anglii pracuje od ponad roku. Najpierw pracowałam jako pracownik a teraz pracuje jako osoba samozatrudniona. Chciałabym się dowiedzieć czy decydując się na poród w Polsce i pozostanie tam już zawsze, będzie mi przysługiwało prawo do angielskiego zasiłku macierzyńskiego i na jakich zasadach? A jeśli nie to czy rejestrując się w polskim urzędzie pracy nabędę prawo do polskiego zasiłku macierzyńskiego?
Michał Drozdowicz: Zasady na jakich przyznawane jest prawo do zasiłku macierzyńskiego w Anglii określa ustawodawstwo brytyjskie. O szczegóły powinna się Pani zwrócić do właściwej instytucji brytyjskiej. Natomiast pobieranie świadczeń socjalnych z ustawodawstwa innego państwa stoi na przeszkodzie by mogła się Pani zarejestrować jako osoba bezrobotna w Polsce.
