Archiwum rozmów
Praca za granicą a świadczenia emerytalno - rentowe w Polsce
Eksperci: Tomasz Szabliński, Piotr Popek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Wybierz interesujący Cię fragment rozmowy:
Praca za granicą a emerytura w Polsce
Zasady zaliczania okresów pracy i ubezpieczenia zagranicznego do uprawnień emerytalnych w Polsce
Praca za granicą a renta w Polsce
Polska renta z tytułu niezdolności do pracy dla osoby pracującej za granicą
Transfer świadczeń rentowych do Polski
Transfer renty rodzinnej z Wielkiej Brytanii do Polski
Transfer świadczeń emerytalnych z USA do Polski
Zasady transferu amerykańskiej emerytury do Polski
Emeryt w pracy
Prawo do świadczeń emerytalno – rentowych w Irlandii i Wielkiej Brytanii
Zasady przyznawania świadczeń emerytalno – rentowych w Irlandii i Wielkiej Brytanii
PRACA ZA GRANICĄ A EMERYTURA W POLSCE
Słaby Wielbłąd: Witam. Czy jest możliwe wyliczenie o ile podwyższy mi emeryturę 2 lata pracy w Wielkiej Brytanii przy określonych miesięcznych dochodach? Czy pracując ale nie mając odprowadzanej składki emerytalnej w UK wlicza mi się te 2 lata pracy do emerytury?
Tomasz Szabliński: W przypadku gdy okres ubezpieczenia lub zamieszkania przebyty w Polsce lub Wielkiej Brytanii jest krótszy od wymaganego do nabycia prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów prawnych danego państwa, instytucje ubezpieczeniowe rozpatrujące wniosek o świadczenia emerytalno – rentowe zobowiązane są uwzględnić przy ustalaniu prawa do tych świadczeń oraz obliczaniu ich wysokości – okresy ubezpieczenia przebyte w drugim państwie. Instytucja ubezpieczeniowa danego państwa uwzględni okresy ubezpieczenia w drugim państwie wyłącznie na podstawie potwierdzenia tych okresów sporządzonego przez instytucje ubezpieczeniową tego drugiego państwa. W przypadku osób, którym uprawnienia do emerytury lub renty ustalane zostały na podstawie łączonych okresów ubezpieczenia ich wysokość obliczana jest z uwzględnieniem proporcji długości okresów ubezpieczenia przebytych w danym państwie członkowskim w stosunku do sumy długości okresów ubezpieczenia przebytych we wszystkich państwach członkowskich – zgodnie z zasadą pro rata temporis. Wysokość świadczeń przyznanych przez instytucje ubezpieczeniowe Polski i Wielkiej Brytanii ustalana jest w oparciu o składki odprowadzone do systemów ubezpieczenia społecznego w danym państwie na podstawie ustawodawstwa obowiązującego w tym państwie.
Słaby Wielbłąd: Czy pobierając emeryturę w przypadku pracy za granicą będą wliczane okresy pracy w Polsce w przeliczeniu na stawki np. brytyjskie, czy też w przeliczeniu na stawki Polskie (np. po 5 latach pracy w Polsce i kolejnych później za granicą)?
Tomasz Szabliński: Instytucje ubezpieczeniowe każdego z państw obliczą wysokość świadczeń z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne opłaconych do własnego systemu. Przy obliczaniu polskiej emerytury nie będą uwzględnione składki zapłacone w Wielkiej Brytanii i odwrotnie.
Alexdab: Witam. Moje pytanie dotyczy transferu uprawnień emerytalnych do polski po przepracowaniu 4 lat w Irlandii. Jeśli osiągnę wiek emerytalny i będę składał wniosek w ZUS-ie, czy mogę liczyć na to, że dostanę Irlandzką cząstkowa emeryturę za przepracowany okres, czy ZUS przeliczy mi ten okres w/g średniej krajowej? Jeśli Irlandia będzie płacić cząstkową emeryturę, to w jakiej wysokości (w przybliżeniu)? Dziękuje.
Tomasz Szabliński: Na mocy obowiązujących w polsko – irlandzkich stosunkach w dziedzinie zabezpieczenia społecznego rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego osoby ubezpieczone, które przebyły okresy ubezpieczenia (zatrudnienia) w Polsce i w Irlandii w wymiarze dłuższym niż 1 rok mogą ubiegać się o świadczenia emerytalno – rentowe z instytucji ubezpieczeniowych tych państw. W przypadku gdy okres ubezpieczenia lub zamieszkania przebyty w Polsce lub Irlandii jest krótszy od wymaganego do nabycia prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów prawnych danego państwa, instytucje ubezpieczeniowe rozpatrujące wniosek o świadczenia emerytalno – rentowe zobowiązane są uwzględnić przy ustalaniu prawa do tych świadczeń oraz obliczaniu ich wysokości – okresy ubezpieczenia przebyte w drugim państwie. W przypadku osób, którym uprawnienia do emerytury lub renty ustalane zostały na podstawie łączonych okresów ubezpieczenia ich wysokość obliczana jest z uwzględnieniem proporcji długości okresów ubezpieczenia przebytych w danym państwie członkowskim w stosunku do sumy długości okresów ubezpieczenia przebytych we wszystkich państwach członkowskich – zgodnie z zasadą pro rata temporis. Oznacza to, że osoby te w obu państwach pobierać będą świadczenia częściowe (proporcjonalne). Jeżeli okresy ubezpieczenia (zatrudnienia) przebyte w Polsce lub w Irlandii są wystarczające do nabycia prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów prawnych danego państwa, instytucja właściwa tego państwa ustala prawo i oblicza wysokość świadczenia z uwzględnieniem wyłącznie okresów ubezpieczenia (zatrudnienia) przebytych w tym państwie. Jednakże instytucje właściwe obu państw w takim przypadku zobowiązane są również do obliczenia wysokości świadczenia z uwzględnieniem łączonych okresów ubezpieczenia (zatrudnienia) przebytych w obu państwach z uwzględnieniem ww. zasady pro rata temporis, a następnie do porównana wysokości świadczeń w obu wariantach i podjęcia wypłaty świadczenia w wysokości najkorzystniejszej. W obu przypadkach wysokość świadczeń przyznanych przez instytucje ubezpieczeniowe Polski i Irlandii ustalana jest w oparciu o składki odprowadzone do systemów ubezpieczenia społecznego w danym państwie na podstawie ustawodawstwa obowiązującego w tym państwie. Zaznaczyć przy tym należy, że przy ustaleniu prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31.12.1948 r. (tzw. „nowa emerytura”, która nie jest uzależniona od długości przebytych okresów ubezpieczenia) posiadających okresy ubezpieczenia w Polsce i za granicą w państwie członkowskim, nie będzie potrzeby uwzględniania ww. okresów ubezpieczenia przebytych za granicą.
Wodnik42: Chciałbym wiedzieć czy praca za granicą jako ekspert dla instytucji państwowych (+/-10 lat), ale bez płacenia świadczeń na emeryturę może być zaliczona do polskiego prawa do emerytury?
Tomasz Szabliński: Okresy takiego zatrudnienia będą mogły być uwzględnione jedynie w przypadku, gdy zostały przebyte w systemie zabezpieczenia społecznego objętym zakresem przedmiotowym rozporządzenia 1408/71 dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego o ile zostaną potwierdzone przez instytucję ubezpieczeniową tego państwa wymienioną w załączniku nr 2 do rozporządzenia 574/72 (nawet wówczas, gdy z tytuł tego zatrudnienia nie były odprowadzane składki pod warunkiem, że w świetle ustawodawstwa tego państwa okresy te uznawane są jako okresy ubezpieczenia).
Wodnik42: Czy jeśli występuje we Włoszech o polską emeryturę w wieku 67 lat dostanę zaległości? W Polsce pracowałem 20 lat (+5 lat studiów) i miałem prawo iść na emeryturę w wieku 60 lat.
Tomasz Szabliński: Zgodnie z polskim ustawodawstwem prawo do świadczeń emerytalno – rentowych przysługuje z chwilą spełnienia wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania tych świadczeń nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. W przypadku jeżeli zgłosił Pan wniosek o emeryturę polską za pośrednictwem włoskiej instytucji ubezpieczeniowej jako data zgłoszenia wniosku przyjęta zostanie data jego zgłoszenia w tej instytucji.
Catunia1: Witam. Jestem zatrudniona na stałe w Polsce, przez trzy miesiące pracowałam w Wielkiej Brytanii na podstawie kontraktu, otrzymywałam co tydzień tzw. payslip, w którym były wykazane moje zarobki, potrącony podatek i ubezpieczenie. Czy to wystarczający dokument do naliczenia emerytury w przyszłości? Z góry dziękuję za odpowiedź.
Tomasz Szabliński: Jeżeli przebyty przez osobę zainteresowaną w jednym z państw członkowskich okres ubezpieczenia jest krótszy niż 1 rok i z tytułu tego okresu nie przysługują żadne uprawnienia do świadczeń na podstawie wewnętrznych przepisów prawnych, instytucja tego państwa nie rozpatruje wniosku o emeryturę. Ten krótszy niż 1 rok okres ubezpieczenia uwzględnią instytucje innych państw członkowskich, w których również zostały przebyte okresy ubezpieczenia w wymiarze przekraczającym 1 rok. Podstawą do uwzględnienia tego okresu np. przez ZUS przy rozpatrywaniu wniosku o emeryturę będzie jego potwierdzenie przez brytyjską instytucję ubezpieczeniową na unijnym formularzu E205UK. Formularz taki instytucja ta wyda jedynie na wniosek ZUS.
Irena Cz.: Sprawa zatrudnienia we Włoszech kobiet jako opiekunki: ile godzin tygodniowo winne pracować aby liczyło się do emerytury, kto służy radami w tych sprawach, są to osoby, które nie mają dostępu do Internetu – czy można dostać jakiś kontakt do biura, które ma pełne informacje związane z tym rodzajem zatrudnienia?
Tomasz Szabliński: Zgodnie z przepisami unijnymi okresy ubezpieczenia przebyte w jednym państwie członkowskim UE mogą być uwzględnione przez instytucję ubezpieczeniową drugiego państwa członkowskiego UE jedynie wówczas gdy zostaną one potwierdzone przez instytucję tego pierwszego państwa na unijnym formularzu E205. Instytucja ta potwierdzając ten okres ustali jego wymiar zgodnie z zasadami wynikającymi z obowiązującego ją wewnętrznego ustawodawstwa. W sprawie godzinowego wymiaru tygodnia pracy obowiązującego we Włoszech powinna Pani skontaktować się z włoską instytucją, w której jest Pani ubezpieczona. Instytucja ta zobowiązana jest w świetle prawa unijnego do udzielenia pełnych informacji dotyczących zarówno regulacji wynikających z ustawodawstwa wewnętrznego jak i rozporządzeń unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
baltazar gabka: Witam, właśnie wróciłem do Polski po 6 latach pracy w Szwajcarii. Płaciłem regularnie składki na tamtejszy „ZUS”. Czy jest możliwe przeniesienie części tych pieniędzy do ZUS-u polskiego?
Tomasz Szabliński: Przepisy unijne o zabezpieczeniu społecznym mające zastosowanie w polsko – szwajcarskich stosunkach w dziedzinie zabezpieczenia społecznego nie przewidują możliwości przeniesienia składek ubezpieczeniowych z systemu zabezpieczenia społecznego jednego państwa do systemu drugiego państwa. Za okresy ubezpieczenia w Szwajcarii można natomiast ubiegać się o świadczenia emerytalno – rentowe i w przypadku gdy okres ubezpieczenia w Szwajcarii będzie zbyt krótki do uzyskania prawa do świadczeń na podstawie ustawodawstwa szwajcarskiego, instytucja szwajcarska zobowiązana będzie uwzględnić okresy ubezpieczenia w innych państwach członkowskich UE, w tym w Polsce.
baltazar gabka: Czy Szwajcaria traktowana jest inaczej niż kraje EU? Dziękuję.
Tomasz Szabliński: W dziedzinie zabezpieczenia społecznego Szwajcaria traktowana jest jak państwo członkowskie UE na mocy umowy zawartej przez Szwajcarię i Unię Europejską o swobodnym przepływie osób i kapitału.
witek: Czy można pracując za granicą płacić składki w polskim KRUS-ie i korzystać później z tego KRUS-owego ubezpieczenia po powrocie do Polski?
Piotr Popek: W świetle rozporządzenia 1408/71 z tytułu zatrudnienia w dwóch lub więcej państwach członkowskich można podlegać jedynie ustawodawstwu jednego państwa. Prowadzenie gospodarstwa rolnego uznawane jest dla celów ustalenia ustawodawstwa właściwego jako prowadzenie działalności na własny rachunek, jeżeli zatem praca wykonywana za granicą jest pracą najemną właściwym systemem jest system tego państwa gdzie wykonywana jest ta praca najemna.
PRACA ZA GRANICĄ A RENTA W POLSCE
plym: Dzień dobry. Czy przysługuje mi jakiekolwiek świadczenie rentowe z uwagi na przebytą chorobę? Leczę się na raka w Anglii i po zakończeniu radioterapii zamierzam wrócić do Polski. Czy przysługuje mi bezrobocie po tak długim chorobowym (ok 7 miesięcy)?
Tomasz Szabliński: Osoba posiadająca okresy ubezpieczenia w Polsce i w Wielkiej Brytanii może ubiegać się o świadczenia z tytułu niezdolności do pracy z obu państw. Wniosek o obydwa świadczenia może być zgłoszony zarówno w Wielkiej Brytanii po wyczerpaniu zasiłku chorobowego lub po powrocie do Polski. W Polsce instytucją właściwą do złożenia wniosku o rentę w przypadku takiej osoby jest I Oddział ZUS w Warszawie – Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych. W sprawie zasiłku dla bezrobotnych po powrocie do Polski należy zwrócić się do urzędu pracy w miejscu zamieszkania.
plym: Czy również obowiązuje mnie formularz E301, jeśli chciałabym starać się o bezrobocie w Polsce (docelowo zamierzam podjąć normalną pracę)? Renta z Wielkiej Brytanii z „okazji” raka piersi nie przysługuje w Polsce tak i to pierwsza grupa czy mogłabym się o nią ubiegać? Jakie dokumenty powinnam zgromadzić?
Tomasz Szabliński: Można ubiegać się o polską rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z Pani stanem zdrowia. Podstawą do jej przyznania będzie orzeczenie lekarza orzecznika ZUS dotyczące niezdolności do pracy. Jeżeli na podstawie dostarczonej przez Panią dokumentacji i ewentualnie na podstawie badania bezpośredniego lekarz stwierdzi niezdolność do pracy, organ rentowy rozpatrzy uprawnienia do świadczenia. Wniosek o rentę zgłosić można w I Oddziale ZUS w Warszawie – Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych na formularzu ZUS Rp1, do którego dołączyć należy dokumenty dotyczące zatrudnienia i wynagrodzenia w Polsce, dokumenty dotyczące zatrudnienia w Wielkiej Brytanii, dokumenty medyczne dotyczące stanu zdrowia oraz unijny formularz E207PL zawierający informacje dotyczące Pani zatrudnienia w Polsce i w Wielkiej Brytanii. Szczegółowe informacje w tej sprawie i formularze dostępne są na stronie internetowej ZUS pod adresem www.zus.pl w zakładce unijnej.
plym: Bardzo serdecznie dziękuję za odpowiedź.
TRANSFER ŚWIADCZEŃ RENTOWYCH DO POLSKI
Anna Kozicki: Mój mąż jest Szkotem, mamy dwoje dzieci w wieku szkolnym. Niestety w zeszłym roku mój mąż zmarł. Moje dzieci otrzymują rentę po ojcu, ale nikt w Szkocji nie chce udzielić mi informacji, czy moje dzieci będą otrzymywać nadal to świadczenie, jeśli przeniesiemy się do Polski (moje dzieci mają podwójne obywatelstwo). Czy moje dzieci mogą być pozbawione renty, jeśli zdecydujemy się na przeniesienie do Polski (mieszkamy w Szkocji od ponad 10 – ciu lat).
Tomasz Szabliński: W świetle przepisów rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego osoby przemieszczające się w granicach wspólnoty zachowują uprawnienia do nabytych już świadczeń. Nie mogą być ich pozbawieni z tego powodu, że przebywają lub mieszkają w innym państwie członkowskim. Ochrona ta dotyczy m. in. świadczeń o charakterze rent rodzinnych dla sierot czy zasiłków dla sierot wypłacanych przez instytucje ubezpieczeniowe w Zjednoczonym Królestwie. Jeżeli zatem osoba uprawniona do ww. świadczeń wystąpi do instytucji, która je przyznała z wnioskiem o przekazywanie ich do miejsca zamieszkania w Polsce, instytucja ta będzie zobowiązana przekazać tam świadczenia pieniężne. Instytucja ta zobowiązana jest również do udzielenia informacji dotyczących zasad i trybu wypłaty tych świadczeń osobie zamieszkałej za granicą.
TRANSFER ŚWIADCZEŃ EMERYTALNYCH Z USA DO POLSKI
Małgorzata Hubicka: Mieszkam w USA od 22 lat. Planuje powrót do Polski, czy będę miała uprawnienia do emerytury i świadczeń zdrowotnych? Ukończyłam wyższe studia na WSP (4 lata). Pracowałam 3 lata w Studium Pomaturalnym. W USA ukończyłam studia w zakresie pedagogiki specjalnej i pracowałam 15 lat w szkole dla dzieci autystycznych. Miałam również dodatkową pracę przez 12 lat. Serdecznie dziękuję za informacje.
Tomasz Szabliński: W dniu 2.04.008 r. została podpisana Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a USA zawierająca regulacje umożliwiające m.in. uwzględniane przy ustalaniu prawa i obliczaniu wysokości świadczeń emerytalno – rentowych przez instytucje ubezpieczeniowa jednego z państw Stron Umowy okresów ubezpieczenia przebytych przez wnioskodawcę w drugim państwie oraz transfer świadczeń do miejsca zamieszkania osoby uprawnionej w drugim państwie. Umowa ta weszła w życie dnia 1.03.2009 r. i od tej daty możliwe jest ustalanie polskich świadczeń emerytalno-rentowych z uwzględnieniem jej postanowień. Za przebyte polskie okresy ubezpieczenia składkowe i nieskładkowe po osiągnięciu wieku emerytalnego, który w przypadku kobiety wynosi w Polsce 60 lat może Pani ubiegać się o emeryturę a prawo do tej emerytury zostanie ustalone z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia w USA.
Urszula: Ja mam takie pytanie w związku z otwierającym się rynkiem pracy w Belgii. Jeżeli posiadam emeryturę w Polsce, to czy po podjęciu w kraju wyżej wymienionym pracy utracę prawo do emerytury w Polsce czy też nie? Dziękuję za odpowiedz.
Tomasz Szabliński: W świetle polskiego ustawodawstwa podjęcie zatrudnienia przez osobę uprawnioną do polskiej emerytury lub renty, w tym zatrudnienia w innym niż Polska państwie członkowskim UE nie powoduje utraty prawa do tych świadczeń. Jednakże świadczenia te mogą ulec zmniejszeniu lub ich wypłata może być zawieszona w związku z osiąganiem przychodu z tytułu zatrudnienia – w tym na mocy przepisów rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego również przychodu z tytułu zatrudnienia w innym niż Polska państwie członkowskim UE. Szczegółowe informacje dotyczące zmniejszania świadczeń emerytalno – rentowych lub zawieszania ich wypłaty w związku z osiąganiem przychodów z tytułu zatrudnienia w Belgii może Pani uzyskać w Oddziale ZUS wypłacającym emeryturę.
PRAWO DO ŚWIADCZEŃ EMERYTALNO – RENTOWYCH W IRLANDII I WIELKIEJ BRYTANII
Sherman PM: Po ilu latach pracy w Irlandii nabywa się prawo do świadczeń emerytalno – rentowych. Jak wygląda sytuacja po zmianie państwa w krótszym terminie niż 5 lat.
Tomasz Szabliński: Zgodnie z przepisami Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego instytucje ubezpieczeniowe państw członkowskich UE są zobowiązane do przyznania świadczeń w przypadku przebycia minimum 12 miesięcy ubezpieczenia na podstawie stosowanego przez nie ustawodawstwa. Oznacza to, że irlandzka instytucja ubezpieczeniowa będzie zobowiązana do przyznania i wypłaty np. emerytury za okresy pracy w Irlandii, których łączny wymiar przekracza jeden rok, pod warunkiem spełnienia warunków określonych w stosowanym przez nią ustawodawstwie.
Slawek13SK: Mieszkam w Wielkiej Brytanii i jestem właścicielem firmy. Chciałbym uzyskać informację po ilu latach takiej pracy nabędę prawo do emerytury?
Tomasz Szabliński: Prawo do emerytury brytyjskiej nabędzie Pan po przebyciu okresu ubezpieczenia wymaganego brytyjskim ustawodawstwem. W przypadku gdy okres ubezpieczenia przebyty w Wielkiej Brytanii będzie niewystarczający do ustalenia prawa do świadczenia instytucja brytyjska w celu ustalenia tego prawa uwzględni okresy ubezpieczenia przebyte przez Pana w innych państwach członkowskich UE. Pytania dotyczące stażu ubezpieczeniowego niezbędnego do uzyskania brytyjskiej emerytury kierować należy do brytyjskiej instytucji, w której jest Pan ubezpieczony.
