Możliwości pracy współmałżonka cudzoziemca będą się różniły w zależności od tego, jakiego państwa jest on obywatelem.
Jeśli ma paszport jednego z państw Unii Europejskiej, innego państwa
EOG lub Szwajcarii, to może wykonywać pracę bez konieczności uzyskania zezwolenia, na takich samych zasadach jak obywatel Polski. Jeśli jest obywatelem innego państwa, to co do zasady powinien posiadać zezwolenie na pracę. Od tego obowiązku jest jednak wiele wyjątków.
Najważniejsza dla cudzoziemca – małżonka obywatela polskiego – jest możliwość pracy bez zezwolenia na pracę, jeżeli posiada zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, udzielone w związku z małżeństwem z obywatelem Polski. Po 3 latach małżeństwa i przynajmniej 2 latach przebywania w Polsce na podstawie takiego zezwolenia na czas oznaczony małżonek cudzoziemiec może uzyskać zezwolenie na osiedlenie, które daje pełne uprawnienia do pracy i wszystkich świadczeń społecznych.
WARTO WIEDZIEĆ
Uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie może trwać kilka miesięcy. Warto rozpocząć tę procedurę jeszcze przed powrotem, składając odpowiedni wniosek w polskim konsulacie. W Polsce wniosek o zezwolenie na zamieszkanie składa się do wojewody i należy to zrobić wcześniej niż 45 dni przed upływem poprzedniego zezwolenia, wizy lub okresu dozwolonego pobytu bezwizowego.
Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę zwolnionych jest jeszcze wiele innych grup cudzoziemców. Takie możliwości ma małżonek obywatela polskiego, jeżeli jest np. rezydentem długoterminowym w innym państwie członkowskim UE i w Polsce uzyska zezwolenie na zamieszkanie w celu wykonywania pracy. Zwolnienia obejmują poza tym wiele kategorii pracowników, wśród których można wyróżnić nauczycieli języków obcych, naukowców czy obywateli państw sąsiadujących z Polską. W wypadku każdej z kilkudziesięciu szczegółowych kategorii należy spełnić określone warunki. Dokładne informacje na ten temat można uzyskać w urzędach wojewódzkich, m.in. na stronach internetowych
Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego lub w konsulatach.
WARTO WIEDZIEĆ
Uprawnienie do wjazdu do Polski bez wizy nie oznacza, że można rozpocząć wykonywanie pracy, nawet w wypadku, gdy zezwolenie na pracę nie jest wymagane. W większości przypadków pobyt bezwizowy możliwy jest tylko w celu turystycznym lub odwiedzin, nie zaś - pracy zarobkowej.
Jeżeli małżonek lub inny członek rodziny nie należy do żadnej kategorii zwolnionej z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, wówczas musi uzyskać zezwolenie na pracę. Wydaje je wojewoda (z wyjątkiem województwa mazowieckiego, gdzie procedurę prowadzi Wojewódzki Urząd Pracy) na wniosek pracodawcy. W wielu wypadkach pracodawca do skompletowania wniosku będzie potrzebował szczegółowych danych na temat przyszłego pracownika.
WARTO WIEDZIEĆ
Przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pracę dla cudzoziemca pracodawca musi udowodnić, że nie mógł na to miejsce znaleźć obywatela Polski. W tym celu poszukuje pracownika za pośrednictwem powiatowego urzędu pracy i negatywny wynik takiego poszukiwania daje szanse na zatrudnienie cudzoziemca.
Wniosek o zezwolenie składa pracodawca. Wydane przez wojewodę zezwolenie powinien przekazać on cudzoziemcowi, który na podstawie zezwolenia otrzyma odpowiednią wizę lub zezwolenie na zamieszkanie w celu wykonywania pracy.
Zezwolenie na pracę nie jest tożsame z zezwoleniem na pobyt. Jeśli nawet cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia, to musi uregulować kwestie związane z pobytem w Polsce.
Informacje szczegółowe dotyczące procedury wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców można uzyskać we właściwym urzędzie wojewódzkim. Dane kontaktowe urzędów wojewódzkich znajdziesz w dziale Regiony.
WARTO WIEDZIEĆ
Wykonywanie pracy nielegalnie, np. bez zezwolenia, gdy jest ono wymagane, może się skończyć dla cudzoziemca nie tylko grzywną, ale i deportacją oraz wpisaniem danych do spisu osób niepożądanych w Unii Europejskiej, co oznacza, że przez kilka lat nie będzie mógł wjechać do żadnego państwa obszaru Schengen.
