Osoba zainteresowana uzyskaniem prawa do emerytury lub renty w jednym z państw członkowskich EOG lub Szwajcarii, ma prawo do uwzględnienia – przy ustalaniu prawa do tych świadczeń – okresów ubezpieczenia lub zamieszkania we wszystkich innych państwach członkowskich.
Przy ustalaniu polskiej emerytury lub renty ZUS uwzględnia zagraniczne okresy ubezpieczenia lub zamieszkania w państwach członkowskich EOG, Szwajcarii lub w państwach umownych. Okresy ubezpieczenia w państwie, z którym Polska nie podpisała umów, nie będą brane pod uwagę przy ustalaniu emerytury lub renty w Polsce.
Jeżeli chcemy uzyskać prawo do emerytury lub renty w jednym z państw członkowskich lub umownych, a nie posiadamy okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania świadczenia z tego państwa, instytucja tego państwa uwzględnia (sumuje) również zagraniczne okresy naszego ubezpieczenia lub zamieszkania we wszystkich innych państwach członkowskich lub umownych.
Przykład
Jeżeli np. 65-letni mężczyzna, urodzony przed 31 grudnia 1948 r., ubiegający się o emeryturę z ZUS-u nie posiada obligatoryjnego 25-letniego okresu ubezpieczenia (okresu składkowego i nieskładkowego), wymaganego w Polsce do uzyskania emerytury, ZUS uwzględni (zsumuje) również zagraniczne okresy ubezpieczenia (zamieszkania) przebyte przez tego mężczyznę w innych państwach członkowskich (np. w Austrii, Danii, Niemczech czy Irlandii) i sprawdzi, czy po doliczeniu okresów zagranicznych osoba ta spełnia warunki do przyznania emerytury w Polsce.
Jeżeli do uzyskania prawa do emerytury lub renty w danym państwie członkowskim konieczne jest uwzględnienie zagranicznych okresów ubezpieczenia (zamieszkania), przebytych przez nas w innych państwach członkowskich lub umownych, wysokość emerytury lub renty jest obliczana w następujący sposób:
- instytucja państwa ustalającego emeryturę lub rentę oblicza pełną kwotę świadczenia, jaka przysługiwałaby nam, gdyby wszystkie nasze okresy ubezpieczenia (zamieszkania) zostały przebyte w państwie ustalającym świadczenie,
- następnie na podstawie kwoty pełnej instytucja ta oblicza częściową kwotę świadczenia; kwota ta odpowiada stosunkowi okresów ubezpieczenia w państwie ustalającym świadczenie do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia we wszystkich zainteresowanych państwach członkowskich lub w obydwu państwach związanych umową w dziedzinie ubezpieczeń społecznych.
WARTO WIEDZIEĆ
Okres ten jednak nie przepada, w razie bowiem przyznania emerytury lub renty przez instytucję innego państwa członkowskiego lub umownego, instytucja tego państwa jest obowiązana uwzględnić także ten okres przy ustalaniu własnych świadczeń. Stanie się tak wówczas, gdy wysokość świadczeń należnych z tego państwa zależy od długości okresu ubezpieczenia.
WARTO WIEDZIEĆ
Inne zasady obowiązują w wypadku osób powracających do Polski z Niemiec, które pobierają niemieckie świadczenia emerytalno – rentowe przyznane z zastosowaniem umowy polsko – niemieckiej z 1975 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i wypadkowym, tj. osób, które przed 1 stycznia 1991 r. przesiedliły się z Polski do Niemiec i uzyskały niemieckie świadczenia z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce przed tą datą.
Jeżeli niemieckie świadczenia zostały przyznane wyłącznie za polskie okresy ubezpieczenia na podstawie wyżej wymienionej umowy, to powrót do Polski powoduje wstrzymanie wypłaty tego świadczenia przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową. Natomiast, gdy niemieckie świadczenia zostały przyznane zarówno za polskie okresy ubezpieczenia, jak i za okresy niemieckie, powrót do Polski spowoduje konieczność dokonania przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową rewizji niemieckiego świadczenia przez wyłączenie polskich okresów ubezpieczenia.
Transferowi podlegają wówczas niemieckie świadczenia ustalone za okresy ubezpieczenia przebyte wyłącznie w Niemczech. Z tytułu okresów ubezpieczenia przebytych w Polsce zainteresowany może ubiegać się o świadczenia emerytalno – rentowe z ZUS.
